به گزارش سلامت رسانه، بهروز علیرضاپور، معاون پژوهشکده کاربردی پرتوهای پژوهشگاه علوم و فنون هستهای، ضمن تشریح روند بومیسازی و تولید انبوه رادیوداروی ید ۱۲۳، اظهار کرد: خانواده رادیوداروها عمر چندانی در دنیا نداشته و عمدتاً به دهههای پایانی قرن بیستم و اوایل قرن بیستویکم بازمیگردند. در این میان، خانواده ید با ایزوتوپهایی چون ید ۱۳۱، ید ۱۲۴، ید ۱۲۵ و بهویژه ید ۱۲۳ یکی از پرکاربردترین گروهها در حوزه درمان و تشخیص بیماریها بهشمار میرود که اکنون تولید آن بهطور کامل در کشور انجام میشود.
وی ادامه داد: تا اواسط دهه ۱۳۷۰ رادیوداروی ید ۱۳۱ وارد کشور میشد، اما از آن زمان به همت دانشمندان ایرانی تولید بومی آن آغاز شد. با توجه به محدودیتهای این دارو به دلیل نوع تشعشعاتش، بهویژه در کودکان، از اوایل دهه ۱۳۹۰ تمرکز پژوهشگاه بر تولید ید ۱۲۳ قرار گرفت؛ دارویی با امکان تصویربرداری دقیقتر، عوارض کمتر و قابلیت استفاده ایمن برای بیماران خاص و کودکان.
علیرضاپور با اشاره به موفقیت در تولید مشتقات ید ۱۲۳ از جمله داروی ید ۱۲۳ MIBG، تصریح کرد: این دارو پس از انجام مطالعات بالینی موفق در بیمارستانهای معتبر کشور، آماده ورود به چرخه درمان بیماران است. منشأ تولید ید ۱۲۳ گاز زنون است که تأمین آن دشوار بوده و فرآیند تولید و کنترل کیفی آن بیش از شش سال به طول انجامید. در نهایت، در سال ۱۳۹۳ خط تولید این داروی راهبردی به بهرهبرداری رسید.
وی افزود: مطالعات آزمایشگاهی و بالینی با مشارکت پزشکان هستهای و انکولوژیستهای کشور، بر پایه استانداردهای جهانی و با موفقیت انجام شده است. مستندات تولید ید ۱۲۳ با نمونههای کشورهای پیشرفته منطبق بوده و این دارو مورد تأیید سازمان غذا و دارو قرار گرفته است؛ بهگونهای که امروز کودکان مبتلا به بیماریهای تیروئیدی و سرطانهای نادر، به این داروی تشخیصی دسترسی دارند.
صرفهجویی ارزی چشمگیر و کاهش هزینه برای بیماران
علیرضاپور اظهار کرد: قیمت جهانی هر دوز ید ۱۲۳ در کشورهای پیشرفته بین سه تا پنج هزار دلار است و معادل ریالی آن بین ۲۵۰ تا ۴۰۰ میلیون تومان برآورد میشود؛ در حالی که بیماران ایرانی این داروی حیاتی را با کمتر از یک میلیون تومان دریافت میکنند و گاه فقط هزینه تصویربرداری محاسبه میشود، بهطوریکه بهای خود دارو حتی کمتر از ۷۰۰ تا ۸۰۰ هزار تومان است.
وی با تأکید بر نقش این دستاورد در کاهش هزینههای درمانی و صرفهجویی ارزی قابلتوجه، بیان کرد: در دوران تحریم، واردات این دارو عملاً غیرممکن بود و بیماران مجبور بودند برای تصویربرداری و درمان به خارج از کشور سفر کنند که علاوه بر مشکلات اقامتی و ویزا، هزینههای بسیار سنگینی را به خانوادهها تحمیل میکرد.
معاون پژوهشکده کاربردی پرتوها ادامه داد: تولید داروی ید ۱۲۳ MIBG نیز با موفقیت انجام شده و پس از تأیید نهایی، در درمان سرطانهای نوروآندوکراین مورد استفاده قرار خواهد گرفت. همچنین، چندین شاخه دیگر از مشتقات ید ۱۲۳ نیز در فاز پژوهشی قرار دارند و بهزودی در اختیار مراکز درمانی کشور قرار خواهند گرفت.
وی در پایان با اشاره به توصیههای مقام معظم رهبری در زمینه تبیین علمی دستاوردهای ملی، تأکید کرد: نباید موفقیتهای بزرگ علمی و فناورانه کشور در عرصه پزشکی هستهای مغفول بماند، چراکه این دستاوردها نماد مقاومت و پیشرفت ملی در برابر فشارهای خارجی هستند و میتوانند آیندهای روشن برای سلامت ایرانیان رقم بزنند.
- نویسنده : محمدرضا جنیدی فرد
- منبع خبر : سلامت رسانه
