به گزارش سلامت رسانه، در جریان جنگ ۱۲ روزه، سلامت روانی مردم با چالشهای جدی روبهرو شد. حملات موشکی دشمن صهیونیستی، داغ از دست دادن عزیزان و ناامنی مستمر، فشار روانی گستردهای به مردم وارد کرد. با این حال، بخش قابل توجهی از جامعه با حفظ امید و تقویت روحیه جمعی، تلاش کردند از بار این فشارها بکاهند و روال زندگی را حفظ کنند.
تشکیل گروههای مردمی برای امدادرسانی، مراقبت از کودکان و حمایت از خانوادههای شهدا نقش مؤثری در ایجاد حس امنیت روانی ایفا کرد. همچنین، رسانهها و نهادهای فرهنگی با انتشار محتوای امیدبخش، به افزایش تابآوری روانی مردم کمک کردند.
نقش باورهای مذهبی نیز در این مسیر قابل توجه بود؛ مساجد و هیئتهای مذهبی به پناهگاهی برای آرامش، دعا و تخلیه هیجانات روانی تبدیل شدند. بسیاری از افراد با تفسیر رخدادها در چارچوب ایمان و توکل به خدا، معنای مثبتی به رنجها بخشیدند.
بر اساس این گزارش، حضور روانشناسان در رسانهها و اجرای برنامههای فرهنگی بهویژه برای کودکان و نوجوانان، تأثیر بسزایی در کاهش آثار روانی جنگ داشته و نیاز است زیرساختهای مشاوره و رواندرمانی برای تقویت تابآوری اجتماعی گسترش یابد.
کارشناسان معتقدند تابآوری مردم ایران در برابر جنگ و بحران، به یک ویژگی اجتماعی نهادینه تبدیل شده است. تابآوری تنها تحمل فشار نیست، بلکه توان ادامه مسیر با امید در دل بحرانهاست. این ویژگی در رفتارهای روزمره، پیگیری آموزش و مقاومت در برابر تهدیدات مشهود است.
به گفته متخصصان، آموزش تابآوری، همبستگی اجتماعی، معنا بخشی به رنجها و تقویت قدرت روانی جمعی، مؤلفههایی حیاتی برای ایستادگی در برابر بحرانها به شمار میروند. این مهارتها در گذر زمان به بخشی از فرهنگ مقاومت و سرمایه اجتماعی مردم ایران تبدیل شده است.
رئیس دانشکده علوم رفتاری و سلامت روان دانشگاه علوم پزشکی ایران در همین رابطه گفت: در بحرانهایی مانند جنگ، سلامت روان به شدت تحتتأثیر قرار میگیرد و واکنشهای روانی متفاوتی در جامعه بروز میکند. او با تأکید بر لزوم ارائه خدمات تخصصی و مداخلات بهموقع، هشدار داد که بیتوجهی به سلامت روان در بحرانها، آسیبهای ماندگاری بهدنبال خواهد داشت.
وی افزود: گروههایی مانند کودکان، سالمندان، مبتلایان به اختلالات روانپزشکی و کادر درمان نیازمند حمایت و توجه ویژه هستند. حجم بالای کار، فشار روانی و فرسودگی شغلی میتواند سلامت روان کادر درمان را تهدید کند.
این مقام دانشگاهی با اشاره به اهمیت آموزش، توانمندسازی و تقویت امید، خاطرنشان کرد: ایجاد سازوکارهایی برای افزایش انگیزه در جامعه ضروری است تا به بازیابی افراد و بازسازی اجتماعی منجر شود.
از دیگر اقدامات مهم دانشگاه علوم پزشکی ایران میتوان به تولید بستههای اطلاعرسانی آموزشی برای گروههای مختلف جامعه و طراحی سامانه خودارزیابی سلامت روان اشاره کرد. این سامانه با هدف شناسایی علائم اولیه اختلالات روانی و ارجاع افراد به خدمات مشاورهای و درمانی راهاندازی شده است.
وی همچنین سلامت روان را همچون کوه یخی دانست که بخش قابل رؤیت آن تنها بخشی کوچک از واقعیت است و بخش عمدهای از مشکلات آن نیازمند رسیدگیهای پنهان و تخصصی است. به گفته او، از هماکنون باید برای تابآوری روانی در بحرانهای آینده آماده شد.
در بخش دیگری از این گزارش، یک روانپزشک با تأکید بر ضرورت افزایش تابآوری فردی، بیان احساسات و پرهیز از انکار هیجانات، گفت: بروز احساسات در بحران، نشانهای از سلامت روان است. تعامل صمیمانه میان اعضای خانواده، گفتگو و حمایت عاطفی از یکدیگر میتواند فشارهای روانی را کاهش دهد.
وی نسبت به موج شایعات در فضای مجازی هشدار داد و بر استفاده از منابع رسمی و محدود کردن زمان پیگیری اخبار بهعنوان راهکاری مؤثر برای کاهش اضطراب تأکید کرد.
- نویسنده : محمدرضا جنیدی فرد
- منبع خبر : سلامت رسانه
