به گزارش سلامت رسانه، باقر لاریجانی، رئیس پژوهشگاه علوم غدد و متابولیسم، در نشست خبری سمینار تازههای دیابت که در پژوهشگاه علوم غدد و متابولیسم برگزار شد، اظهار داشت: یکی از اولویتهای وزارت بهداشت توجه به بیماریهای غیرواگیر است، چرا که این بیماریها از چالشهای اصلی سلامت مردم به شمار میروند و سالانه ۱۸ میلیون نفر در جهان بر اثر آنها دچار مرگ زودرس میشوند.
وی دیابت را یکی از مهمترین بیماریهای غیرواگیر دانست و گفت: درصد قابل توجهی از هزینههای نظام سلامت کشورها صرف درمان و کنترل این بیماری میشود، بهطوریکه بین ۱۰ تا ۱۵ درصد منابع حوزه سلامت به دیابت و عوارض آن اختصاص دارد و این بیماری سالانه ۳۰۰ هزار سال عمر مفید مردم را تحت تأثیر قرار میدهد.
چاقی عمدهترین دلیل ابتلا به دیابت در سنین بالا
رئیس پژوهشگاه علوم غدد و متابولیسم افزود: در دنیا از هر ۹ نفر، یک نفر به دیابت مبتلاست و حدود ۶۳۵ میلیون نفر نیز دچار پیشدیابت هستند. در منطقه مدیترانه شرقی نیز شیوع این بیماری بیشتر از میانگین جهانی است. شیوع دیابت در بزرگسالان ایرانی ۱۴ درصد است؛ یعنی حدود ۷.۵ میلیون نفر در کشور با دیابت زندگی میکنند و ۹ میلیون نفر دیگر نیز مبتلا به پیشدیابت هستند. سالانه حدود ۵۰۰ هزار نفر به جمع بیماران افزوده میشود.
وی با اشاره به اینکه چاقی در سنین بالا مهمترین عامل ابتلا به دیابت است، افزود: کمبود تغذیه سالم، پایین بودن مصرف لبنیات، سبزیجات و ماهی و استفاده زیاد از روغن جامد در کشور از عوامل مؤثر بر بروز چاقی و دیابت به شمار میروند.
اختلالات قلبی، نابینایی و قطع عضو از جمله عوارض دیابت
لاریجانی تصریح کرد: حدود ۳۰ درصد مبتلایان به دیابت در کشور هنوز از بیماری خود آگاه نیستند و از میان کسانی که آگاهی دارند نیز تنها ۶۵ درصد داروی کافی مصرف میکنند و ۲۵ درصد از آنان کنترل مطلوب بیماری دارند. در همین راستا، وزارت بهداشت برنامهای را با هدف ارتقای آگاهی، درمان و کنترل مطلوب برای ۸۰ درصد بیماران تدوین کرده است.
به گفته رئیس پژوهشگاه علوم غدد و متابولیسم، دیابت یکی از مهمترین علل بروز عوارضی مانند اختلالات قلبی، نابینایی و قطع عضو است. حدود ۱۵ درصد بیماران در طول زندگی خود دچار زخم دیابتی میشوند که بخشی از آنان نیاز به قطع عضو پیدا میکنند. همچنین، حدود ۲۵ درصد از موارد نارسایی کلیوی در کشور ناشی از دیابت است و سالانه بیش از ۳۰۰۰ نفر به دیالیز نیاز پیدا میکنند.
وی با اشاره به ارتباط نزدیک دیابت با فشار خون و چربی خون بالا تأکید کرد: کنترل قند خون بهتنهایی کافی نیست و بیماران باید فشار و چربی خون خود را نیز مدیریت کنند. ترک سیگار، الکل و مواد مخدر از اقدامات مؤثر در کاهش عوارض دیابت است.
دیابت پرهزینهترین بیماری مزمن در ایران و جهان
لاریجانی ادامه داد: دیابت طیف گستردهای از اختلالات متابولیکی را در بر میگیرد و در بسیاری از کشورها پرهزینهترین بیماری مزمن محسوب میشود. در ایران نیز حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد منابع مالی حوزه سلامت صرف درمان و کنترل دیابت میشود که علاوه بر دارو و درمان، هزینههای اجتماعی ناشی از ناتوانی بیماران را نیز شامل میشود.
وی خاطرنشان کرد: در نظام سلامت ایران، دیابت بیشترین سهم را از منابع بیمهای و دارویی دارد و داروهایی مانند متفورمین و انسولین از پرمصرفترین داروهای کشور به شمار میروند.
راهاندازی سکوی هوش مصنوعی برای مراقبت از بیماران دیابتی
رئیس پژوهشگاه علوم غدد و متابولیسم اعلام کرد: پژوهشگاه در حال اجرای دو طرح مهم است که جزئیات آن در سمینار تازههای دیابت اعلام میشود. نخستین طرح مربوط به استفاده از هوش مصنوعی در خدمات مراقبت از بیماران دیابتی است. سکوی مراقبت از بیماران دیابت بهزودی راهاندازی میشود و پزشکان سراسر کشور میتوانند از آن برای مدیریت دقیقتر بیماران استفاده کنند. بیماران نیز از طریق این سکو به اطلاعات معتبر و راهنماییهای مستمر دسترسی خواهند داشت.
وضعیت نسبتاً مناسب دسترسی به داروی دیابت
وی درخصوص وضعیت دارو گفت: دسترسی به داروهای دیابت در کشور نسبتاً مناسب است و بیماران به داروهای تزریقی و خوراکی مورد نیاز دسترسی دارند، اما چالش اصلی در داروهای نسل جدید و برندهای خارجی است که پوشش بیمهای کامل ندارند.
لاریجانی تأکید کرد: بدون آموزش و توانمندسازی بیماران دیابتی، کنترل پایدار بیماری ممکن نیست. چالش اصلی نظام سلامت در حوزه دیابت، افزایش سواد سلامت و تقویت نظام مراقبتهای خودمراقبتی است که میتواند از بروز عوارض پرهزینه این بیماری پیشگیری کند.
وی در پایان خاطرنشان کرد: با وجود ورود داروهای جدید به بازار، میزان کنترل قند خون در بیماران کاهش یافته و آمارها نشان میدهد کنترل مطلوب دیابت از حدود ۴۰ درصد به ۳۰ درصد رسیده است. این روند نشان میدهد مشکل اصلی در آموزش و آگاهی بیماران نهفته است، نه در کمبود دارو.
- نویسنده : سیما حسینی
- منبع خبر : سلامت رسانه
